Temel mevzuat
- 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu (Resmî Gazete 02.05.2007, sayı 26510) – çerçeve kanun, idari yaptırımlar madde 10.
- Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik (RG 27.10.2011/28097; son değişiklik RG 21.09.2024/32669) – enerji yöneticisi, etüt, ISO 50001, destekler.
- Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği – Enerji Kimlik Belgesi ve BEP-TR.
- TS EN ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemleri standardı.
Yükümlülük eşikleri
| Kuruluş | Eşik | Yükümlülükler |
|---|---|---|
| Endüstriyel işletme | ≥ 1.000 TEP/yıl | Enerji yöneticisi (kendi çalışanı), ISO 50001 belgesi, 4 yılda bir etüt, yıllık tüketim bildirimi |
| Endüstriyel işletme (kamu dışı) | ≥ 50.000 TEP/yıl | Ek olarak enerji yönetim birimi |
| Ticari ve hizmet binası | ≥ 20.000 m² veya ≥ 500 TEP/yıl | Enerji yöneticisi (hizmet alımı olabilir), ISO 50001, 7 yılda bir etüt, yıllık bildirim |
| Kamu binası | ≥ 10.000 m² veya ≥ 250 TEP/yıl | Enerji yöneticisi, ISO 50001, 7 yılda bir etüt, yıllık bildirim |
| OSB | ≥ 50 faal işletme | Enerji yönetim birimi |
Eşik hesabında son üç yılın ortalaması kullanılır; yeni kurulan yerlerde ilk yıl tüketimi eşiğin iki katını aşarsa yükümlülük hemen başlar.
TEP nedir?
TEP (ton eşdeğer petrol), farklı enerji türlerini ortak bir birimde toplamaya yarar. Fiziksel olarak 1 TEP, 10⁷ kcal yani yaklaşık 41,87 GJ (≈ 11.630 kWh) ısıl enerjiye karşılık gelir. Yükümlülük hesabında ise elektrik, doğal gaz, kömür, LPG ve akaryakıt tüketimleri Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan metodoloji ve dönüşüm katsayılarıyla TEP'e çevrilir. Faturalarınızı gönderin, yükümlülük durumunuzu ücretsiz hesaplayalım.
Belgeler: hangisi ne işe yarar?
| Belge | Kime ait? | Kim verir? | Geçerlilik |
|---|---|---|---|
| ISO 50001 sertifikası | Kuruluş | TÜRKAK akreditasyonlu belgelendirme kuruluşu | 3 yıl, yıllık gözetim |
| Enerji yöneticisi sertifikası | Kişi | Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (eğitim + sınav) | Bakanlık düzenlemesine göre |
| Etüt-proje sertifikası (sanayi / bina) | Kişi | Bakanlık | Bakanlık düzenlemesine göre |
| EVD yetki belgesi | Danışmanlık şirketi | Bakanlık | 5 yıl, yenilenebilir |
| Enerji etüdü raporu | Tesis / bina | EVD şirketi veya sertifikalı personel | Sanayi 4 yıl, bina 7 yıl |
| Enerji Kimlik Belgesi (EKB) | Bina | Yetkili EKB uzmanı / EVD şirketi (BEP-TR) | 10 yıl |
Çalışırken bir firmadan hizmet alacaksanız, şirketin EVD yetki belgesini ve çalışanların sertifikalarını görmek isteyin.
Yıllık takvim
- Mart sonu: Yıllık enerji tüketim bildirimi; bir önceki yıl yapılan etütlerin nihai raporları.
- Yıl boyunca: Enerji yöneticisi değişikliği (15 iş günü içinde bildirim, 60 gün içinde yeni görevlendirme).
- Bakanlık ilanına göre: VAP ve verimlilik destek başvuruları.
- Sertifika döngüsüne göre: ISO 50001 gözetim ve yeniden belgelendirme denetimleri.
Yaptırımlar
Enerji yöneticisi görevlendirmeme, etüt yaptırmama, bildirimleri yapmama gibi yükümlülük ihlalleri 5627 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında idari para cezasına konu olur. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Yükümlülük durumunun takibi, yönetmelik gereği kuruluşun kendi sorumluluğundadır.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat metinleri 2026-10-25 tarihinde kontrol edilmiştir. Bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan güncel metinlerdir.
Sık sorulan sorular
5627 sayılı kanun kimleri kapsar?
Enerji üretimi, iletimi, dağıtımı ve tüketimi aşamalarında endüstriyel işletmeleri, binaları, elektrik üretim tesislerini, iletim ve dağıtım şebekelerini ve ulaşımı kapsar. Somut yükümlülükler yönetmelikteki eşiklere göre doğar.
Enerji tüketim bildirimi ne zaman yapılır?
Enerji yöneticisi görevlendirme veya enerji yönetim birimi kurma yükümlülüğü bulunanlar, enerji tüketim bilgilerini her yıl Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa iletir.